Sprawozdanie z posiedzenia plenarnego Komitetu Rozwoju Człowieka PAN w dniu 14.04.2026r.

W dniu 14. Kwietnia 2026r. odbyło się posiedzenie plenarne Komitetu Rozwoju Człowieka PAN, w trybie hybrydowym.

W spotkaniu wzięło udział 24 z 33 członków Komitetu, w tym 7 osób w trybie stacjonarnym i 17 w trybie zdalnym.

Program posiedzenia:

1. Przyjęcie protokołu z poprzedniego posiedzenia plenarnego.
2. Część naukowa przygotowana przez Sekcję Chorób Metabolicznych Kości Dzieci i Młodzieży przy Fundacji Dzieciom „Idziemy Razem”.

Tytuł Sesji : ”Zaburzenia metabolizmu kostnego w wieku rozwojowym”

1. Wiek noworodkowo-niemowlęcy i wczesnego dzieciństwa – zaburzenia metabolizmu kostnego rozpoznawane w pierwszych latach życia i wybrane rzadkie choroby szkieletowe. Dr hab. n. med., prof. ICZMP Izabela Michałus, wiceprzewodnicząca Zarządu Sekcji (Łódź)
2. Problemy osteoporozy w wieku rozwojowym (okres przedszkolny, szkolny…) – czynniki ryzyka i przyczyny osteoporozy wtórnej; kontrowersje w rozpoznawaniu i leczeniu. Prof. dr hab. n. med. Danuta Chlebna-Sokół, przewodnicząca Zarządu Sekcji  (Łódź)
3. Trudny okres „przejściowy” czyli choroby szkieletowe u młodzieży; problem opieki w fazie tranzycji do dorosłości. Prof. dr hab. n. med. Jerzy Konstantynowicz, wiceprzewodniczący Zarządu Sekcji (Białystok).

3. Sprawy bieżące Komitetu – Prof. Sergiusz Jóźwiak.
4. Ustalenie terminu i tematyki kolejnego posiedzenia Komitetu.
5. Wolne wnioski.

Ad. I

Jednogłośnie przyjęto protokół z poprzedniego posiedzenia plenarnego Komitetu.

Ad. II

Część naukowa sesji została przygotowana przez Sekcję Chorób Metabolicznych Kości Dzieci i Młodzieży Fundacji Dzieciom „Idziemy Razem”.

Po otwarciu spotkania i powitaniu wykładowców – członków Zarządu Sekcji, Przewodniczący Komitetu Rozwoju Człowieka PAN, Prof. Sergiusz Jóźwiak, poprosił Prof. Danutę Chlebną – Sokół o rozpoczęcie sesji naukowej i jej poprowadzenie. Prof. Danuta Chlebna – Sokół przedstawiła w skróconej formie historię Sekcji Chorób Metabolicznych Kości Dzieci i Młodzieży, która była powołana przez Fundację Dzieciom „Idziemy Razem” w 2008 roku. Następnie zaprezentowała możliwości działań Sekcji, w tym: szkoleniowe, organizacyjne i naukowe jak np. organizowane cyklicznie co 2 lata konferencje „Aktualne problemy osteologii wieku rozwojowego”. Pani Profesor omówiła struktury Sekcji i jej współpracę z innymi towarzystwami i stowarzyszeniami.

Informacje o Sekcji znajdują się na stronie internetowej Fundacji Dzieciom” Idziemy Razem” w zakładce: SEKCJA.

Następnie Prof. Izabela Michałus przedstawiła pierwszy wykład, poświęconego zaburzeniom metabolizmu kostnego u dzieci w okresie noworodkowo-niemowlęcym i wczesnego dzieciństwa, w kontekście rozpoznawania powyższych zaburzeń w pierwszych latach życia i omówienia wybranych rzadkich chorób szkieletowych.

W dalszej kolejności Prof. Danuta Chlebna – Sokół omówiła zagadnienie osteoporozy w wieku rozwojowym z uwzględnieniem czynników ryzyka i przyczyn osteoporozy wtórnej; poruszyła kontrowersje w rozpoznawaniu i leczeniu.

Następnie Prof. Jerzy Konstantynowicz omówił choroby szkieletowe u młodzieży oraz problem opieki w fazie przejścia do dorosłości i przekazania pacjenta pod dalszą opiekę medyczną.

Po ostatnim wykładzie Prof. Sergiusz Jóźwiak zaproponował dyskusję z prośbą o pytania i komentarze.

Pierwszy w dyskusji głos zabrał Prof. Jerzy Kowalczyk, który zapytał o liczbę członków Sekcji oraz o częstość rozpoznań osteoporozy u dzieci i młodzieży w Polsce. Odpowiedzi udzieliła Prof. Danuta Chlebna – Sokół, która wyjaśniła, że aktualnie, po określeniu nowej formy usytuowania Sekcji w Fundacji realizowany jest nowy nabór do członkostwa w Sekcji; aktualnie Sekcja liczy 55 osób oraz 11 członków Zarządu Sekcji; w poprzednim czasie liczba ta oscylowała wokół 100 osób. Częstość rozpoznawania osteoporozy w wieku rozwojowym w Polsce nie jest znana, ale sugestia Pana Profesora Jerzego Kowalczyka aby zająć tym zagadnieniem jest bardzo słuszna i zostanie przedstawiona na najbliższym zebraniu Zarządu. 

Pani Profesor odwołała się do ogólnopolskiego badania Sekcji, która uzyskała grant KBN na badania w kilku ośrodkach w Polsce, dotyczące oceny zaopatrzenia dzieci w witaminę D w naszym kraju. Badania te koordynowali członkowie Zarządu Sekcji w Lublinie, Białymstoku, Poznaniu, Łodzi i Katowicach. Wyniki tych badań były publikowane w czasopismach polskich i zagranicznych. Być może udałoby się zorganizować podobne badanie w tematyce osteoporozy.

Kolejny głos w dyskusji zabrał Prof. Tomasz Kotwicki, pytając Prof. Izabelę Michałus jak praktycznie odróżnić fizjologiczną szpotawość podudzi od szpotawości w krzywicy hipofosfatemicznej. Prof. Izabela Michałus wyjaśniła, że w krzywicy hipofosfatemicznej bardzo ważne jest, oprócz zniekształceń podudzi, zaburzenie chodu – widoczny jest zaburzony wzorzec chodu.

Prof. Katarzyna Ziora zapytała o terminologię rozpoznania „osteopenia”- czy i kiedy się je stosuje u dzieci, bo u wcześniaków jest ono stosowane. Prof. Izabela Michałus wyjaśniłą, że obecnie nie używa się terminu osteopenia wcześniaków tylko choroba metaboliczna kości wcześniaków. Prof. Danuta Chlebna – Sokół dodała, że również w późniejszych okresach życia dziecka i u młodzieży stosowane są terminy: obniżona gęstość mineralna i mała/niska  masa kostna – w zależności od stopnia obniżenia gęstości mineralnej kości. Natomiast osteopenia to obniżenie gęstości mineralnej kości u osób dorosłych. Terminologia te jest ustalona przez międzynarodowe gremia naukowe. 

Prof. Ernest Kuchar w swojej wypowiedzi podkreślił ważność przedstawionych podczas Sesji zagadnień, gdyż są one stosunkowo mało powszechnie znane i omawiane. 

Kolejną osobą zabierającą głos w dyskusji była Prof. Agnieszka Zachurzok, która zapytała o wytyczne dotyczące postępowania w stanach chorobowych i zaburzeniach, w których może występować osteoporoza wtórna – chodzi o działania profilaktyczne. Prof. Danuta Chlebna – Sokół wyjaśniła, że są szczegółowe zalecenia i rekomendacje opracowane przez naukowców hiszpańskich i opublikowane w pozycjach pism podanych w prezentacji na przezroczu podczas wykładu. Prof. Jerzy Konstantynowicz, który przedstawiał to zagadnienie szczegółowo na ostatniej konferencji Fundacji – podał pozycje do wykorzystania. 

Kilkakrotnie głos zabierała Prof. Teresa Jackowska, która podkreśliła potrzebę opieki specjalistycznej nad pacjentami, którzy osiągają wiek 18. lat. Wskazywała na potrzeby uchwał , które rozwiązywałyby globalnie ten problem i wymieniała najważniejsze zagrożenia dla pacjentów w wieku 18. i więcej lat np. onkologicznych. W tę dyskusję włączyła się Prof. Justyna Czech – Kowalska, która podkreśliła, że opiekę nad młodymi dorosłymi, niezależnie od choroby przewlekłej, którzy wcześniej objęci byli opieką specjalistyczną powinni sprawować lekarze interniści. 

Ad. III

W części poświęconej sprawom bieżącym, Przewodniczący Komitetu Rozwoju Człowieka – Pan Prof. Sergiusz Jóźwiak ponowił prośbę o uczestnictwo Członków Komitetu w posiedzeniach w formie stacjonarnej oraz zgłaszanie inicjatyw i propozycji działalności Komitetu.

Ad. IV

Termin kolejnego posiedzenia plenarnego Komitetu Rozwoju Człowieka PAN zostanie ustalony w najbliższym czasie. Poproszono o zgłaszanie propozycji tematów posiedzeń.